ترکیه قوانین جالب و گاهی عجیبوغریبی دارد که بسیاری از افراد از آن بیخبرند! برخی از این قوانین ممکن است برای گردشگران و مهاجران غیرمنتظره باشد:
🔹 ممنوعیت صدای بوق در برخی ساعات روز 🚗🚫 – در برخی شهرهای ترکیه، مانند استانبول، بوق زدن در ساعات مشخصی (معمولاً شبها) غیرقانونی است و جریمه دارد!
🔹 قوانین سختگیرانه در مورد توهین به مصطفی کمال آتاتورک 🏛️ – هرگونه توهین به بنیانگذار جمهوری ترکیه، حتی در فضای مجازی، جرم محسوب میشود و میتواند عواقب قانونی داشته باشد.
🔹 ممنوعیت سیگار کشیدن در برخی فضاهای عمومی 🚭 – علاوه بر مکانهای سرپوشیده، در برخی مناطق توریستی و تاریخی، حتی در فضای باز، کشیدن سیگار ممنوع است و متخلفان جریمه میشوند.
🔹 عدم استفاده از برخی واژهها در اسامی برندها 🏢 – برخی کلمات مانند “ترک” یا “ملی” برای نامگذاری کسبوکارها نیاز به مجوزهای خاص دارند.
🔹 محدودیت در خرید الکل در ساعات مشخص 🍷⏳ – فروش مشروبات الکلی در فروشگاهها بعد از ساعت ۱۰ شب ممنوع است و تخلف از این قانون جریمه دارد.
گروهی از دانشمندان آلمانی یک گسل زمینشناسی عظیم به طول ۱,۵۰۰ کیلومتر را شناسایی کردهاند که از جنوب شرقی ترکیه تا شمال غربی ایران امتداد دارد. این کشف در چارچوب مطالعاتی درباره تأثیرات رشتهکوههای زاگرس در عراق بر سطح زمین طی ۲۰ میلیون سال گذشته انجام شده است.
🔄 ریشه شکلگیری گسل و اثرات آن
به گفته پژوهشگران، این گسل در اثر کشیده شدن یک صفحه اقیانوسی باقیمانده از اقیانوس تتیس به سمت پایین شکل گرفته و باعث فرونشستهای عمیق در پوسته زمین شده است.
پروفسور رناس کوشناو از دانشگاه گوتینگن، سرپرست این مطالعه، در خصوص این پدیده اظهار داشت: "این صفحه همچنان منطقه را به سمت پایین میکشد. حرکت این صفحه در نزدیکی ترکیه کمعمقتر میشود و ترکخوردگی آن از ترکیه تا عراق مانند پاره شدن صفحات یک تقویم گسترش یافته است."
⚠️ هشدار درباره خطر زلزلههای بزرگ
ناجی گورور، زمینشناس برجسته ترکیه که پیشتر درباره خطرات زلزله در این منطقه هشدار داده بود، اهمیت این گسل را مورد بررسی قرار داده و تأکید کرده است که کمربند فشاری بیتلیس-زاگرس که این گسل در آن قرار دارد، از منطقه آدیامان تا حکاری امتداد یافته و مناطق مرتفعی از جمله کوههای جیلو را در بر میگیرد.
وی افزود: "این گسل مرز بین صفحه عربی و ساختار تکتونیکی پیچیده آناتولی شرقی را مشخص میکند. بخش شمالی این گسل در دسته مناطق فرورانش قرار میگیرد، در حالی که صفحه عربی در جنوب آن واقع شده است. در صورت فعال شدن، این گسل توانایی ایجاد زلزلههای بسیار شدید را دارد."
⚡️ انباشت انرژی لرزهای در منطقه
گورور هشدار داده است که در کمربند بیتلیس-زاگرس، انرژی لرزهای زیادی ذخیره شده و این مسئله به دلیل انتقال فشار از گسل آناتولی شرقی تشدید شده است.
"این منطقه مقدار زیادی انرژی در خود ذخیره کرده و رفتهرفته خطرناکتر میشود. شهرهایی مانند آدیامان، حکاری، بیتلیس، دیاربکر، ماردین، شانلیاورفا و سیرت که در جنوب این کمربند کوهستانی قرار دارند، به شدت در معرض خطر زلزله هستند. به همین دلیل بارها هشدار دادهام: شهرهای خود را برای زلزله آماده کنید."
🗓 ارتباط این گسل با زلزلههای ۶ فوریه ۲۰۲۳
با وجود اینکه زمان وقوع زلزلههای آینده مشخص نیست، گورور یادآوری کرده است که زلزلههای ۶ فوریه ۲۰۲۳ که جنوب شرقی ترکیه را لرزاند، باعث جابجایی ۱۰ متری صفحه عربی به سمت شمال شد.
"این جابجایی، منطقه آناتولی شرقی را بیشتر تحت فشار قرار داده و میزان استرس تکتونیکی را افزایش داده است. احتمال وقوع زلزلههای بزرگتر در آینده را نباید نادیده گرفت
با افزایش سهم اسکناسهای ۱۰۰ و ۲۰۰ لیری در کل حجم پول در گردش به ۹۶ درصد، بحث درباره ضرورت چاپ اسکناسهای با ارزش بالاتر از جمله ۵۰۰ و ۱۰۰۰ لیری بار دیگر مطرح شده است. گزارشها نشان میدهد که ۲۰۰ لیر دیگر ارزش گذشته را ندارد و حتی به مبلغی برای انعام تبدیل شده است.
🪙 ۲۰۰ لیر، پرمصرفترین اسکناس ترکیه
بر اساس آمارهای منتشرشده، سهم اسکناسهای ۲۰۰ لیری در گردش مالی ترکیه نسبت به ژانویه سال گذشته ۲۴.۲ درصد افزایش یافته و به ۵۲ درصد رسیده است. این بدان معناست که بیش از نیمی از پول نقد در گردش، اسکناسهای ۲۰۰ لیری هستند. در همین حال، ارزش واقعی اسکناسهای ۵، ۱۰ و ۲۰ لیری به شدت کاهش یافته و تقریباً قدرت خرید خود را از دست دادهاند.
💰 نیاز فوری به چاپ اسکناسهای با ارزش بالاتر
مطابق گزارش اردوغان توپراک، نماینده حزب جمهوریخواه خلق (CHP) استانبول که به کمیته مرکزی حزب ارائه شده، بر اساس استانداردهای بینالمللی، زمانی که سهم بالاترین اسکناس در گردش به ۵۰ درصد برسد، باید اسکناسهایی با ارزش بالاتر به جریان مالی کشور اضافه شود.
📝 در این گزارش آمده است:
"در شرایطی که سهم اسکناس ۲۰۰ لیری به ۵۲ درصد رسیده، سهم دومین اسکناس باارزش یعنی ۱۰۰ لیری از ۲۵.۴ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۱۷.۴ درصد کاهش یافته است. همچنین، سهم اسکناسهای ۵۰ لیری که در سال ۲۰۲۳ معادل ۹.۲ درصد بود، اکنون به ۵.۹ درصد تنزل یافته است. سهم اسکناس ۲۰ لیری نیز از ۵.۲ درصد به ۴.۸ درصد کاهش پیدا کرده است."
💵 چرا چاپ اسکناسهای بزرگتر ضروری شده است؟
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که تورم و کاهش ارزش لیر، نیاز به چاپ اسکناسهای با ارزش بالاتر را بیش از پیش ضروری کرده است. در حالی که ۲۰۰ لیر زمانی مبلغی قابلتوجه محسوب میشد، امروزه ارزش آن تا حدی کاهش یافته که حتی به عنوان انعام مورد استفاده قرار میگیرد.
با توجه به این شرایط، چاپ اسکناسهای ۵۰۰ و ۱۰۰۰ لیری نهتنها به روانسازی مبادلات نقدی کمک میکند، بلکه میتواند فشار بر سیستم بانکی و نقدینگی را کاهش دهد. بحثها درباره لزوم چاپ این اسکناسها در محافل اقتصادی و سیاسی ترکیه همچنان ادامه دارد.
🔸صنعت فولاد ترکیه در سال ۲۰۲۴ با تولید ۳۷.۲ میلیون تن فولاد، رتبه هشتم بزرگترین تولیدکنندگان فولاد جهان را به خود اختصاص داد.
🔹این کشور در دسامبر ۲۰۲۴ همچنین شاهد افزایش چشمگیری در واردات فولاد بود که به ۱.۸ میلیون تن رسید و نسبت به مدت مشابه سال گذشته، رشدی ۷۳.۸ درصدی را نشان میدهد. این افزایش واردات بهویژه در بخش بیلت فولادی از کشورهای آسیایی مانند اندونزی، چین و مالزی مشهود است.
🔹صادرات فولاد ترکیه در سال ۲۰۲۴ رشد قابلتوجهی را تجربه کرده است. این کشور توانست ۱۳.۴ میلیون تن فولاد صادر کند که نسبت به سال ۲۰۲۳، ۲۷.۶ درصد افزایش یافته است.
🔹این رشد در صادرات میتواند فرصتی برای بازارهای جدید باشد، ولی در عین حال، ترکیه باید بر کیفیت و رقابتپذیری محصولات خود تأکید بیشتری داشته باشد تا بتواند در برابر رقبا از جمله چین و هند که صادرکنندگان بزرگ فولاد هستند، مقاومت کند
ابراهیم افیون، رئیس اتحادیه مرکزی تولیدکنندگان تخممرغ ترکیه (YUM-BİR)، اعلام کرد که آمریکا برای تأمین نیاز تخممرغ خود در دوران بحران آنفلوآنزای پرندگان، تا زمان بهبود شرایط، واردات خود را از ترکیه که تأمینکنندهای امن و توانمند است، انجام خواهد داد.
او همچنین از پیشتوافق با آمریکا برای صادرات ۱۵ هزار تن تخممرغ تا ژوئن ۲۰۲۵ خبر داد و گفت: «این میزان از سهم صادرات به سایر کشورها تأمین خواهد شد.»
🥚افزایش قیمت و کاهش تولید در آمریکا
شیوع آنفلوآنزای پرندگان در آمریکا طی هفتههای اخیر، عرضه تخممرغ را مختل کرده و باعث افزایش چشمگیر قیمتها شده است. قیمت تخممرغ در ژانویه ۲۰۲۵ نسبت به ماه قبل ۱۵.۲ درصد افزایش یافت که بالاترین رشد ماهانه از ژوئن ۲۰۱۵ تاکنون محسوب میشود. نرخ افزایش سالانه نیز به ۵۳ درصد رسید.
در پی این بحران، بیش از ۲۱ میلیون پرنده در آمریکا معدوم شدند و واردات تخممرغ این کشور در دسامبر ۲۰۲۴ نسبت به ماه قبل ۳۸ درصد رشد داشت. در نتیجه، آمریکا که آخرین بار در ژانویه ۲۰۲۳ از ترکیه تخممرغ وارد کرده بود، بار دیگر به بازار ترکیه روی آورد.
افیون تأکید کرد: «ترکیه یکی از بزرگترین تولیدکنندگان تخممرغ در جهان است و آمریکا با توجه به بحران فعلی، گزینههای محدودی برای تأمین تخممرغ از سایر کشورها دارد. در این شرایط، ترکیه به عنوان تأمینکنندهای امن و قابل اعتماد، نیاز آمریکا را تا پایان بحران برطرف خواهد کرد.»
ترکیه شرکت آدیداس را به دلیل عدم اطلاعرسانی درباره استفاده از چرم خوک در یکی از مدلهای اصلی کفشهایش، بیش از ۱۵ هزار دلار جریمه کرد.
نهاد ناظر بر تبلیغات در ترکیه، این غول آلمانی تولیدکننده تجهیزات ورزشی را به دلیل معرفی کفش مدل Samba OG بهعنوان محصولی که از چرم طبیعی تولید شده، بدون اینکه به استفاده از چرم خوک در آن اشاره کرده باشد، مورد انتقاد قرار داد.
این مدل کفش در سالهای اخیر توسط افراد سرشناسی چون کندال جنر و بلا حدید، دو مدل آمریکایی نیز استفاده شده است.
طبق حکمی که روز پنجشنبه خبرگزاری فرانسه آنرا مشاهده کرده، این نهاد اعلام کرده که اگر در یک محصول از موادی استفاده شود که با باورهای مذهبی اکثریت جامعه در تضاد است، این موضوع باید بهطور واضح در تبلیغات و مشخصات محصول ذکر شود.
در نتیجه، آدیداس به پرداخت ۵۵۰,۰۵۹ لیر ترکیه (حدود ۱۵,۲۰۰ دلار) جریمه شده است.
آدیداس در پاسخ به خبرگزاری فرانسه تأیید کرد که مشخصات محصول را در وبسایت خود بهروزرسانی کرده اما درباره جریمه اظهار نظری نکرده است.
این شرکت در بیانیهای کوتاه اعلام کرد: «پس از دریافت گزارشی درباره توضیحات یکی از محصولات در وبسایت فروش آنلاین ما در ترکیه، مشخصات مواد بهکاررفته در آن را اصلاح کردیم.»
در سال ۲۰۲۰ میلادی اداره امور دینی ترکیه اعلام کرده بود که «تولید کفش یا پوشاک از چرم یا موی خوک جایز نیست
مصرف روزانه بنزین و گازوئیل در ایران پنج برابر ترکیه است!
ایران یکی از بزرگترین مصرفکنندگان سوختهای فسیلی در جهان است. آمارهای جدید نشان میدهد که مصرف روزانه بنزین و گازوئیل در ایران بهمراتب بیشتر از ترکیه است، بهطوریکه این اختلاف مصرف به چندین برابر میرسد. در ادامه، به بررسی جزئیات این اختلاف میپردازیم.
بر اساس آخرین آمار منتشر شده در سال ۱۴۰۳، میانگین مصرف روزانه بنزین در ایران حدود ۱۲۳ میلیون لیتر است که در برخی روزها به ۱۴۰ میلیون لیتر هم میرسد. این در حالی است که مصرف روزانه بنزین در ترکیه تنها ۹ تا ۱۰ میلیون لیتر است. یعنی مصرف بنزین در ایران بیش از ۱۲ برابر ترکیه است.
این اختلاف بزرگ در مصرف بنزین عمدتاً ناشی از سیاستهای قیمتی متفاوت بین دو کشور است. قیمت هر لیتر بنزین در ایران بسیار پایینتر از ترکیه است، زیرا دولت ایران یارانه هنگفتی برای آن پرداخت میکند. در مقابل، قیمت هر لیتر بنزین سوپر در ترکیه حدود ۴۶ لیر (معادل حدود ۱۱۵ هزار تومان) است که مصرفکنندگان را به استفاده بهینهتر از سوخت و خودروهای کممصرف سوق داده است.
⛽️ مقایسه مصرف گازوئیل در ایران و ترکیه
ایران روزانه ۱۲۰ میلیون لیتر گازوئیل مصرف میکند، درحالیکه این میزان در ترکیه ۴۷ میلیون لیتر است. با توجه به جمعیت تقریباً مشابه دو کشور، این تفاوت بیش از ۲.۵ برابر است.
عمده مصرف گازوئیل در ایران مربوط به بخش حملونقل (کامیونها و اتوبوسها) و نیروگاههای برق است. برخلاف ایران، در ترکیه به دلیل قیمت بالای گازوئیل (۴۷ لیر معادل حدود ۱۱۷ هزار تومان در هر لیتر) و سیاستهای سختگیرانه در مصرف انرژی، مردم و صنایع مجبور به صرفهجویی و استفاده از سوختهای جایگزین شدهاند.
⛽️ ایران یکی از بزرگترین مصرفکنندگان سوخت در جهان
ایران با مصرف روزانه ۲۴۳ میلیون لیتر بنزین و گازوئیل، در مقایسه با ترکیه که روزانه حدود ۵۶ تا ۵۷ میلیون لیتر مصرف میکند، تقریباً ۴.۵ برابر بیشتر از ترکیه سوخت مصرف میکند. این حجم عظیم مصرف سوخت در ایران، علاوه بر هزینههای سنگین یارانهای، موجب افزایش آلودگی هوا و فشار بر منابع ارزی کشور شده است.